Nhật Ký Làm Gốm 14/09/2026: Đêm Thứ Hai Bên Lò Nung

• 

Mỗi bộ ấm trà rời xưởng Dat pottery để đến tay khách hàng đều mang theo một câu chuyện áp lực phía sau — nơi những bài toán kỹ thuật và kỳ hạn giao hàng buộc người làm gốm phải đánh đổi bằng những đêm dài thức trắng.

Hôm qua, để kịp tiến độ giao cho một đơn hàng gấp, tôi đã phải thu xếp dùng lò test men nhỏ để nung thêm một số ly trà, hòng bù đắp vào lượng thiếu hụt trước đó. Dạo gần đây, việc nung lò lớn cho những bộ trà này bỗng trở thành một bài toán đau đầu khi lượng ly bị hư hao quá nhiều, có những mẻ hỏng đến hai phần ba tổng số ly vào lò. Sản phẩm nếu không bị biến dạng, méo mó thì lớp men bên trong lẫn bên ngoài lại bị sôi bọt. Điều đáng nói là sơ đồ nung vốn đã vận hành cực kỳ ổn định từ năm ngoái đến nay, và dù tôi đã chủ động hạ nhiệt độ nung xuống để kiểm soát tình hình, kết quả vẫn không khá hơn.

Đúng là dạo gần đây chất lượng đất sét đang gặp một số vấn đề, nhưng rõ ràng, tôi cần phải nhanh chóng tìm ra nguyên nhân cốt lõi để giảm tỷ lệ hao hụt nghiêm trọng này lại. Nhìn vào những con số hao hụt thực tế mà xưởng đang gánh chịu thật thấy khó chịu: để chắt chiu và giao đủ 20 bộ ấm trà đạt chuẩn cho khách, số lượng làm thực tế đã không dưới 40 bộ, và lượng ly bị hỏng bỏ đi đã lên đến gần 150 cái — một con số quá lớn cho công sức bỏ ra tại xưởng.

Dù sao, áp lực đè nặng trước mắt vẫn là phải ưu tiên giao hàng đúng hẹn, rồi sau đó mới có thể thư thả tìm hiểu nguyên nhân sâu xa khi dọn về xưởng mới. Thế nhưng, có lẽ những thách thức của đợt hàng này vẫn chưa chịu buông tha dễ dàng như vậy.

Sáng nay, khi mở cửa lò test men với hy vọng bù đắp được phần nào, tim tôi như thắt lại một nhịp. Gần như tất cả số ly nung ngày hôm qua đều bị lỗi mỏng men. Lớp men thay vì phải chín đều và lên màu sắc ánh đồng kim loại đặc trưng như kỳ vọng, thì nay do quá mỏng nên chỉ tạo ra một màu nâu mờ xỉn. Đau lòng hơn cả là lượng ly hỏng nặng không thể cứu chữa được nữa lại chiếm đến hơn một phần ba tổng số đem nung.

Đứng trước tình cảnh đó để không phải trễ hẹn và làm ảnh h

ưởng đến công việc của khách hàng, tôi buộc phải tìm cách phủ thêm một lớp men mới đè lên lớp men cũ đã nung và cho vào lò nung lại ngay lập tức. Vậy là bao nhiêu công sức, sự kỳ vọng của ngày hôm qua coi như đổ sông đổ biển, tôi phải bắt đầu lại nguyên một lò ly từ vạch xuất phát. Trước mắt lúc này lại là một đêm thức trắng nữa — đêm thứ hai liên tiếp tôi phải thức để canh lò.

Làm gốm nghệ thuật suy cho cùng chưa bao giờ là một hành trình dễ dàng. Đằng sau một chiếc ly nhỏ bé nằm gọn trong lòng bàn tay bạn, đôi khi là cả một chuỗi sai số kỹ thuật khó lường, và là sự kiên trì tuyệt đối trong những đêm dài không ngủ để giữ đúng lời hứa với những người đã trân trọng sản phẩm của Dat pottery.